Serum tedavisi nedir ve ne zaman gereklidir?

Serum tedavisi nedir ve ne zaman gereklidir?

Doç.Dr.Fatih Büyükcam

Soğuk havaların giderek daha belirgin hale gelmesi ile özellikle acil servislere üst solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle başvurular belirgin olarak artmıştır. Acil servislere başvurularda muayene sonrasında “serum” tedavisi sıklıkla başvurulan bir yöntemdir. Bu tedavi sıklıkla gereklilik nedeniyle uygulanmakla birlikte bazen hasta talebi veya beklentisi nedeniyle olabilmektedir. Gereksiz serum tedavisi uygulamaları hastanın acil servislerde kalış süresini uzatmakta, acil servislerde gereksiz kalabalıkların ve iş yükünün oluşmasına sebep olabilmektedir. Bu süreçte gerçekten acil müdahale gereken hastaların muayene olması ve sonrasında tedavi süreçleri uzayabilmektedir.

Serum nedir ve ne zaman kullanılır?

“Serum” diye tabir edilen sıvı steril, vücuttaki kan ile dengede olabilmesi için genellikle sodyum klorür (%0,09 oranında) içeren sıvılardır. Damar yolu ile verilmesi gereken ilaçların saf halde verilememesi nedeniyle sıklıkla bu sıvılar içerisinde uygulanmaktadır. “Serum” şeklinde ifade edilen bu sıvıların asıl kullanım amacı budur ve hastayı tedavi eden veya iyi duruma gelmesine yardımcı olan aslında içerisine eklenen ilaçlardır. Bazen hastalarımız aşırı kusma veya bilinç bozukluğu nedeniyle ağızdan beslenemedikleri durumlarda gerekli ilaçları damar içerisine bu şekilde uygulamak gerekmektedir. Bazı durumlarda ise verilmesi gereken ilaçların ağızdan verilebilecek formu bulunmadığından hasta yatırılarak veya düzenli olarak hastaneye ayaktan çağırılarak kısa süreli damar içi tedaviler serum içerisinde uygulanmaktadır.

Serum tedavisinin ilaçsız olarak kullanıldığı özellikli durumlardan bazıları şu şekilde özetlenebilir: Hastanın ağızdan sıvı ve besin alım bozukluğu veya aşırı sıvı kaybına bağlı olarak vücutta su oranının belirgin olarak azaldığı durumlar; zehirlenmelerde vücuttaki zararlı ilaç yoğunluğunun azaltılması amacı ile veya ağızdan beslenmenin bir süre kesilmesi gereken durumlarda hastanın sıvı ihtiyacını düzenli olarak verilmesi gerektiği durumlar.

Serum ne zaman gerekli değildir?

Ağızdan yemek yeme, su içme veya ilaç alma ile ilgili sorunu olmayan hastalarımızda serum tedavisi bir gereklilik değildir. Genel mantık olarak ağızdan verilebilen bir ilacı damar yolu veya kas içi enjeksiyonlar ile vermenin gereği yoktur. İlaçlar damar içerisinden verildiğinde ağızdan alıma göre daha kısa sürede etki eder fakat daha fazla bir etki sağlamaz. Serum tedavisi özellikli durumlar haricinde tedavi sürecini kısaltmamaktadır.

Özetle, hastanın hekimini tedavi için gerekli olduğunu belirtmediği durumlarda serum tedavisinin herhangi bir faydası olmayacaktır.

Doç.Dr.Fatih BÜYÜKCAM


© 2016 Doç.Dr.Fatih Büyükcam - Acil Tıp Uzmanı